"Bezpieczeństwo rodzi się tam, gdzie świadomość, odpowiedzialność i współpraca stają się codzienną postawą społeczną.”
W murach Akademii Pożarniczej upłynął drugi dzień międzynarodowej konferencji poświęconej ochronie ludności i obronie cywilnej w Finlandii i w Polsce. Ten dzień w całości poświęcono człowiekowi – jego zdolności do współpracy, odpowiedzialności oraz nauce wspólnego działania wobec zagrożeń.
Spotkanie otworzył st. bryg. dr hab. inż. Tomasz Zwęgliński, prof. uczelni, witając uczestników i wprowadzając w temat przewodni obrad. Wystąpienie Prezydenta Republiki Finlandii, Sauli Niinistö, nadało ton dalszym dyskusjom, podkreślając znaczenie gotowości, zaufania i obywatelskiej odpowiedzialności jako fundamentów bezpieczeństwa państwa.
Podczas panelu „Odporność społeczna”, prowadzonego przez st. bryg. dr inż. Dariusza Marczyńskiego oraz bryg. dr Barbarę Szykułę-Piec, uczestnicy pochylili się nad pytaniem, jak zachować spójność kluczowych funkcji społeczeństwa w obliczu kryzysu oraz jak lokalne wspólnoty mogą wspierać wzajemną odporność. Fińscy goście – Anssi Paalanen, Olli-Poika Parviainen i Samu Iiskola – dzielili się doświadczeniami, które pokazują, że odporność nie rodzi się z nagłych reakcji, lecz z długofalowej zdolności do współdziałania, planowania i wzajemnego wspierania się. Polscy samorządowcy i przedstawiciele instytucji publicznych wskazywali na wyzwania związane z edukacją, finansowaniem i budowaniem świadomości społecznej.
W kolejnym panelu – „Edukacja i ewakuacja ludności cywilnej”, moderowanym przez gen. dyw. w st. spocz. prof. dr hab. Bogusława Packa, dyskusje koncentrowały się na roli edukacji w kształtowaniu postaw odpowiedzialnych, solidarnych i wrażliwych społecznie. Szczególne zainteresowanie wzbudziła problematyka ewakuacji osób z niepełnosprawnościami, które w Polsce stanowią ponad 14 procent społeczeństwa. Jak przypomniał dr inż. Krzysztof Zając z Politechniki Poznańskiej, skuteczna ewakuacja tej grupy wymaga nie tylko rozwiązań technicznych, lecz przede wszystkim empatii, starannego planowania i włączenia społecznego, bo bezpieczeństwo zaczyna się od zrozumienia ludzkich potrzeb.
W ramach dyskusji o edukacji i przygotowaniu społeczeństwa Ira Pasi przedstawiła fiński poradnik, którego przesłaniem jest lepsze przygotowanie obywateli do radzenia sobie w sytuacjach zagrożeń. Na jego podstawie opracowano polski poradnik bezpieczeństwa, przygotowany m.in. przez ekspertów Akademii Pożarniczej, stanowiący odpowiedź na wszechobecną dezinformację. Jak podkreślił dr Wojciech Wróblewski, kluczową rolę w edukacji odgrywają zweryfikowane źródła informacji, takie jak strona ochronaludnosci.edu.pl, umożliwiające obywatelom zdobywanie rzetelnej wiedzy i utrwalanie postaw odpowiedzialności oraz gotowości. Poradnik zostanie dostarczony do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce, wspierając powszechne kursy ochrony ludności i wzmacniając odporność całego społeczeństwa.
W gronie prelegentów znaleźli się również Johanna Kaakinen (University of Turku), bryg. dr Barbara Szykuła-Piec, Jyrki Ronkainen, kpt. dr inż. Rafał Wróbel oraz Robert Klonowski.
Doświadczenia fińskich gości okazały się szczególnie inspirujące. Finlandia udowodniła, że odporność społeczna nie rodzi się jedynie z procedur i struktur, lecz przede wszystkim z postaw – zaufania, współodpowiedzialności i troski o wspólne dobro. To kraj, w którym obrona cywilna jest wspólnym dziełem obywateli, szkół, administracji i środowisk naukowych – przestrzenią współtworzenia, a nie jedynie reagowania.
Zakończenia konferencji dokonał nadbryg. dr inż. Tomasz Klimczak, prof. uczelni, Rektor-Komendant Akademii Pożarniczej, w obecności Ambasadorki Finlandii w Polsce, Pani Päivi Maarit Laine.
Wnioski z drugiego dnia konferencji prowadzą do jednej myśli: bezpieczeństwo zaczyna się od człowieka. Budowanie odporności społecznej to nie tylko kwestia systemów i przepisów, lecz przede wszystkim kształtowanie postaw uczących współdziałać, ufać i odpowiadać za siebie nawzajem. Odporność i odpowiedzialność nie są stanem – są procesem, który dojrzewa wraz z kulturą wspólnoty.
Organizatorami konferencji byli: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Finlandii, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Ambasada Finlandii w Polsce.
